Hoeveel veiligheidsincidenten gebeuren er binnen QHSE? Trends, cijfers en risico’s

Inhoudsopgave

• Waarom QHSE opnieuw definiëren
• 1. Quality: verstoring door digitalisering en procescomplexiteit
• 2. Health: mentale belasting & psychische risico’s
• 3. Safety: fysieke arbeidsongevallen – wat weten we echt?
• 4. Security: digitale bedreigingen binnen QHSE
• 5. Environment: klimaat, weer en veranderende externe risico’s
• Wat betekent dit voor QHSE-professionals?
• Conclusie

Inleiding: waarom QHSE opnieuw definiëren

Als je al langer in het QHSE-vak zit, herken je het meteen: de betekenis van veiligheid en kwaliteit verandert. Waar vroeger fysieke veiligheid en fysieke werkzaamheden centraal stonden, groeit nu het besef dat mentale belasting, digitalisering en externe omgevingsfactoren net zo belangrijk zijn. Die verschuiving is geen theorie – recente data bevestigt dat traditionele vormen van incidenten langzaam afnemen, terwijl nieuwe soorten risico’s juist toenemen.

In deze blog duiken we in de cijfers, kijken we naar duidelijke trends en laten we zien waarom organisaties hun QHSE-beleid beter breder moeten trekken: van “veiligheid op de werkvloer” naar “weerbaarheid van de gehele organisatie”. Daarbij speelt QHSE een sleutelrol als verbindende schakel tussen mens, techniek en omgeving.

1. Quality: verstoring door digitalisering en procescomplexiteit

De component Quality binnen QHSE gaat steeds vaker over meer dan fysieke producten of fysieke werkprocessen. Technische verstoringen of digitale incidenten – denk aan storingen in software, verkeerd verwerkte data of (cyber)aanvallen – kunnen direct de kwaliteit en continuïteit van output ondermijnen.

Hoewel harde cijfers over “cyberincidenten binnen QHSE” beperkt zijn, is het onbetwist dat digitalisering procescomplexiteit vergroot en nieuwe kwetsbaarheden creëert. Organisaties die kwaliteit voornamelijk technisch of procedureel inrichten, merken al snel dat een digitale verstoring veel sneller gevolgen heeft voor output en betrouwbaarheid.

Daarom is het voor een modern QHSE-beleid essentieel om digitale risico’s integraal mee te nemen – niet als iets “voor IT”, maar als onlosmakelijk onderdeel van kwaliteitsmanagement. QHSE-specialisten die samenwerken met IT, data-specialisten en operations kunnen veel beter sturen op procesbetrouwbaarheid en continuïteit.

Wil je weten hoe je dit in de praktijk vertaalt naar processen en rollen, dan kan het nuttig zijn om te sparren met een ervaren QHSE-specialist die al vaker digitale risico’s in kwaliteitsmanagement heeft geïntegreerd. Op de pagina QHSSE-specialisten lees je meer over hoe zulke profielen organisaties versterken.

2. Health: mentale belasting & psychische risico’s

Tegelijkertijd zien we dat mentale belasting onder werknemers sterk is toegenomen. Uit recente cijfers van het RIVM blijkt dat in 2024 circa 20,1% van de werknemers (15–74 jaar) burn-outklachten rapporteert. Dat is aanzienlijk – en het onderstreept het belang van mentale en psychosociale veiligheid binnen QHSE.

Fysieke risico’s namen door preventiemaatregelen vaak af, maar mentale druk, werkstress, hoge werkdruk en verantwoordelijkheidsgevoel zetten de nieuwe standaard. Binnen QHSE-functies wordt dat soms nog versterkt door de verantwoordelijkheid voor compliance, rapportages en incidenten.

Voor QHSE-professionals betekent dat: niet alleen kijken naar fysieke veiligheid of ergonomie, maar ook naar rustmomenten, werkdruk, psychosociale belasting en preventieve mentale ondersteuning. Organisaties die dit opnemen in hun RI&E én leiderschapstrainingen, zien vaak minder verzuim, minder incidentmeldingen en meer betrokken medewerkers.

Een QHSE-beleid dat mentale gezondheid serieus neemt, verbindt thema’s als vitaliteit, hybride werken, duidelijke taakafbakening en het bespreekbaar maken van fouten en twijfels. En dat gaat verder dan een keer per jaar een workshop – het vraagt om structurele afspraken en voorbeeldgedrag van leidinggevenden.

3. Safety: fysieke arbeidsongevallen – wat weten we echt?

Fysieke arbeidsongevallen zijn nog steeds relevant, maar de cijfers tonen een dalende trend – al is een volledig “veilige werkvloer” nooit helemaal haalbaar. De meest recente Work-Related Accidents Monitor 2024 van de Nederlandse Arbeidsinspectie laat zien dat er in dat jaar 1.990 meldbare ongevallen werden onderzocht, met 2.001 slachtoffers. Daaronder 58 dodelijke slachtoffers, zoals gerapporteerd in de samenvatting van de Arbeidsongevallenmonitor 2024.

Belangrijk om te beseffen: de gerapporteerde cijfers zijn mogelijk slechts het topje van de ijsberg. Onderzoek van de Arbeidsinspectie laat zien dat onderrapportage een rol speelt, waardoor het werkelijke aantal (ernstige) ongevallen naar schatting twee tot drie keer hoger kan liggen dan wat officieel wordt gemeld.

De meeste ongevallen vinden plaats in sectoren met fysieke arbeid, zoals industrie, bouw, water- en afvalbeheer, transport en landbouw. De Nederlandse Labour Authority benadrukt in een recente nieuwsupdate dat tijdelijke werknemers relatief vaak betrokken zijn bij arbeidsongevallen – bijvoorbeeld in technische en logistieke sectoren (Netherlands Labour Authority).

Hoewel het totale aantal ongevallen daalt vergeleken met eerdere jaren, zit de grootste winst vaak niet meer in nieuwe protocollen of extra regels. De echte verbeterpotentie ligt in cultuur, bewustzijn en gedrag. Veiligheid verschuift daarmee van regelgestuurd naar mindsetgestuurd: hoe kijken teams naar risico’s, hoe gemakkelijk spreken collega’s elkaar aan en hoe reageert management op incidentmeldingen?

QHSE-beleid dat werkt, vertaalt regels naar praktisch gedrag op de werkvloer, sluit aan bij de dagelijkse realiteit en maakt het normaal om risico’s bespreekbaar te maken. Daarin zijn QHSE-professionals niet de “politie”, maar vooral coaches en gesprekspartners.

4. Security: digitale bedreigingen binnen QHSE

In een wereld waarin processen steeds digitaler worden, is security – en dan met name cyber security – onmisbaar geworden binnen QHSE. Waar IT vroeger apart stond, wordt security nu gezien als integraal onderdeel van risicomanagement: veiligheid, kwaliteit én continuïteit horen bij elkaar.

Ransomware, data-uitval of verstoringen in monitoring-systemen kunnen niet alleen leiden tot kwaliteitsproblemen, maar ook tot veiligheidsrisico’s. Denk aan situaties waarin bewakings- of toegangssystemen uitvallen, sensoren geen data meer doorgeven of productie-installaties in storing vallen. Het gaat dan niet langer om “IT-problemen”, maar om concrete bedreigingen voor bedrijfscontinuïteit en veiligheid.

Voor QHSE-professionals betekent dit dat zij security expliciet in beeld moeten brengen in risicobeoordelingen, audits en trainingen. Dat vraagt vaak om samenwerking met IT, informatiebeveiliging en externe specialisten. Maar juist die samenwerking maakt de organisatie als geheel weerbaarder.

Organisaties die security structureel opnemen in hun QHSE-beleid, werken aantoonbaar veiliger en veerkrachtiger – ook bij digitale dreigingen. Daarbij hoort ook het oefenen van scenario’s: wat doen we als systemen uitvallen, hoe communiceren we en wie neemt welke beslissingen?

5. Environment: klimaat, weer en veranderende externe risico’s

Klimaat en externe omgevingsfactoren spelen steeds vaker een rol bij incidenten. Hitte, extreme weersomstandigheden, storm en wateroverlast kunnen fysieke en mentale belasting versterken, processen verstoren of installaties beschadigen.

Onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat hitte een duidelijke impact heeft op concentratie en taakprestatie van werknemers, wat de kans op fouten of ongevallen vergroot. In diverse studies naar productiviteit en veiligheid onder hoge temperaturen komt naar voren dat prestaties afnemen naarmate de temperatuur stijgt, zeker bij fysiek en cognitief belastend werk (zie bijvoorbeeld deze samenvatting op arXiv).

Voor organisaties betekent dit dat zij veerkracht moeten inbouwen via adaptieve veiligheids- en milieubeleidsmaatregelen. Denk aan klimaatadaptatie, flexibel plannen van taken bij extreme hitte, extra pauzes, aangepaste persoonlijke beschermingsmiddelen en aandacht voor welzijn als weersomstandigheden extreem zijn.

Een volwassen QHSE-beleid behandelt milieu niet als los thema, maar koppelt het direct aan veiligheid, gezondheid en bedrijfscontinuïteit. Daarmee wordt “Environment” binnen QHSE een stuurinstrument voor duurzame en toekomstbestendige bedrijfsvoering.

Wat betekent dit voor QHSE-professionals?

Als we de trends en cijfers op een rij zetten, zien we dat het vakgebied QHSE fundamenteel verandert. Het draait niet langer alleen om het voorkomen van fysieke ongelukken, maar om het borgen van brede weerbaarheid van de organisatie, medewerkers én processen.

Organisaties die vooroplopen in QHSE:

• analyseren actief hun eigen incidentdata – zowel fysieke, mentale, digitale als omgevingsgerelateerde incidenten;
• bespreken veiligheid als integraal thema, niet alleen in techniek of HR, maar met betrokkenheid van IT, management én medewerkers;
• implementeren preventieve maatregelen vóórdat incidenten gebeuren – niet reactief, maar proactief;
• koppelen QHSE-beleid aan strategische doelen, zodat veiligheid, gezondheid, kwaliteit en milieu geen bijzaak zijn.

Daarmee wordt QHSE steeds meer een strategische discipline. Niet alleen om risico’s te beperken, maar ook om wendbaarheid en continuïteit te vergroten. Dat vraagt om QHSE-professionals die cijfers kunnen duiden, mensen mee kunnen nemen en de taal van directie en management spreken.

Op de pagina diensten van BURG zie je hoe QHSE-expertise in de praktijk wordt ingezet om organisaties te helpen met deze bredere benadering van veiligheid en kwaliteit.

Conclusie

De cijfers liegen er niet om: traditionele veiligheids- en gezondheidsrisico’s nemen af, maar de echte uitdaging ligt in nieuwe vormen van druk – mentaal, digitaal en vanuit de omgeving. Organisaties die alleen blijven vertrouwen op “oude” QHSE-strategieën, missen de transitie die al bezig is.

Een krachtig, modern QHSE-beleid vraagt om samenwerking tussen QHSE, HR, IT en management, en om een bredere kijk op veiligheid, gezondheid, kwaliteit en duurzaamheid. QHSE wordt daarmee een belangrijk instrument om medewerkers te beschermen én bedrijfscontinuïteit te waarborgen.

Ben jij op zoek naar een QHSE-specialist die deze brede visie begrijpt en jouw organisatie helpt toekomstbestendig te maken? Neem dan gerust contact met ons op via de contactpagina. Wil je eerst meer weten over wie wij zijn en hoe we werken, kijk dan eens op over ons. Samen kijken we wat er nodig is om QHSE binnen jouw organisatie naar het volgende niveau te brengen.